18 Yaş Çok Erken

hasan oğuzhan aytaç
facebooktwittergoogle_plusmail

Anıl Yurdakul – (24 Şubat 2016)

 

Çocuk esirgeme kurumlarında çocukların 18 yaşına kadar sığınabilmeleri, yurttan ayrıldıklarında topluma alışma zorlukları yaratıyor. Yurt hayatından çıktıkları an itibariyle ilk olarak barınma sorunuyla karşılaşan çocuklar toplumun gerçekliği ile yüz yüze kalarak iş bulmak için çabalıyor, topluma adapte olamayan çocukların birçoğu ise intihara kalkışıyor.

Çocuk esirgeme kurumlarında çocukların 18 yaşına kadar barınmalarının ciddi bir sorun olduğunu belirterek 18 YAŞ ÇOK ERKEN Kampanyası başlatıldı. Kampanya sözcüsü Hasan Oğuzcan Aytaç ile kampanya sürecini görüştük.

18 yaş çok erken kampanyasıyla gerçekleştirmek istediğiniz nedir ?

2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu ve 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu kapsamında haklarında bakım tedbiri bulunan çocuklar kamuoyunda yuva ve yurtlarda yetişen çocuklar olarak bilinir. Bunlara ayrıca koruyucu aile modelinde yetişen çocuk ve gençleri de eklemek gerekli. Bu çocuklar eğer eğitimlerine devam etmiyorsa ve idare tarafından himaye onayıyla koruma süresi uzatılmıyorsa, 18 yaşını doldurunca korumadan ayrılmak zorunda kalmaktadır. Korumadan ayrılanlara ilişkin istatistik yayınlanmıyor ama tahminlerimize göre her yıl ortalama 700 ila 1.000 genç korumadan ayrılıyor. Bizler Hayat Sende Derneği olarak 18 yaşında yurttan ayrılmanın bu gençleri birçok riskle karşı karşıya bıraktığını görüyoruz. Mevzuatta Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’nın korumadan ayrılan gençlerin hayata uyumu konusunda takip yükümlülüğü varken, bunun uygulamada tam olarak işlemediğini görüyoruz. Himaye onayıyla çocukların bakım sürelerinin uzatılmasında da uygulamada sıkıntılar olduğunu görüyoruz.

İşte tam da bu noktada, bugün Birleşmiş Milletler 21 yaşına kadar herkesin çocuk sayılması gerektiği tartışılırken, 18 yaşında gençlerin korumadan ayrılması gerçeğini değiştirmek amacıyla yola çıktık. Bu amaçla da hem bir imza kampanyası hem de toplumsal sahiplenmeyi artırmak için sosyal medya üzerinden iletişim kampanyası tasarladık ve bir haftadır yoğun bir şekilde kampanyayı sürdürüyoruz. Toplumun ve sivil toplum örgütlerinin kampanyayı sahiplenmesi oldukça sevindirici. Bu bir haftalık süreçte bile mevzuatta bulunan ama aktif olarak çalışmayan korumadan ayrılan gençleri takiple yükümlü Bakım Sonrası Rehberlik Hizmetleri Birimleri aktifleştirilmeye başladı. Oldukça sevindirici bir gelişme bu. Korumadan ayrılan gençlerin sorunları hakkında kapsamlı bir farkındalık oluşturmak ve kamuoyunun bu süreç üzerinde tartışma yapmasını sağlamaktı amacımız ve yürüttüğümüz kampanyanın buna bir nebze olsun katkı sağladığını düşünüyoruz.

İdeal yaş sizce kaç olmalıdır ?

Gelişmiş birçok ülkede bugün korumadan ayrılma yaşı 21 ve hatta birçoğunda da 25’e çıkarılması gündemde. Mısır’da bile korumadan ayrılma yaşı 21 oldu. Bizim de hedefimiz ilk olarak 21’e çıkarılmasını sağlamak.

Yurtlardan 18 yaşından çıkarılanlar size hiç ulaştılar mı, size ulaştılarsa yurttan çıktıktan sonra ne gibi sıkıntılar yaşamışlardır ?

Hayat Sende olarak bizler koruma altındaki çocuk ve gençlerle çok yakın çalışmalar gerçekleştiren bir sivil toplum örgütüyüz. Elbette birçok gençle korumadan ayrıldıktan sonra da görüşmelerimiz, çalışmalarımız olmakta. Gençlerin birçoğu bizlere korumadan ayrıldıktan sonra bir boşluğa düştüklerini, kimi zaman çok hazırlıksız yakalandıklarını, sosyal hayata uyum sağlamakta zorlandıklarını, işgücü piyasasına erişimde ayrımcılığa uğrayıp sıkıntı yaşadıklarını dile getirmekte. Biz de aslında kampanyayla kamuoyunun korumadan ayrılan gençlerin sorunları üzerine daha fazla kafa yormasını ve önce toplumsal sahiplenmenin sağlanarak, kamu karar alıcılarının bu süreci gelişmiş ülkeler örneğinde olduğu gibi yeniden ele almalarını amaçlıyoruz.

Bu konuda herhangi bir yerden somut bir adım atıldı mı ?

Kampanyayı 10 gün önce başlatmamıza rağmen kampanyanın ilk haftasında konu TBMM’de ele alındı. Bunun hemen ardından uzun zaman önce korumadan ayrılan gençler için kurulması planlanarak mevzuata konulan ama aktif olarak çalışmayan Bakım Sonrası Rehberlik Hizmetleri Birimleri aktif hale getirilmeye başlandı. Bu çok önemli bir kazanım. Bundan sonraki hedefimiz de ayrılma yaşının 21’e acilen çekilmesi için kamu karar alıcılarının düzenleme yapmasını sağlamak.

Kampanyayla ilgili geniş bir bilgi verebilir misiniz, eklemek istediğiniz başka bir şey var mıdır ?

Kampanyamızı bireysel olarak desteklemek isteyenler Change.org üzerinde yürütülen imza kampanyamıza destek verebilir. http://chn.ge/1LkyPW6 Ayrıca sosyal medya üzerinden yaratıcı uygulamalarla kampanyamızı #18yascokerken etiketi altında destekleyebilir. Şu ana kadar kullanılan tüm Türk alfabelerinde #18yascokerken yazmaktan kemoterapi gören arkadaşımızın kafasına 18 yaş çok erken yazdırmasına kadar farklı destekler geldi. Aynı yaratıcılığı ve desteği bu satırları okuyanlardan da bekliyoruz.


Sivil toplum örgütleri de
http://bit.ly/1RO0nK4 linkinde bulunan metnimizi imzalayarak bizleri destekleyebilir.

Hayat Sende Derneği Hakkında Bilgi Verebilir Misiniz?

Hayat Sende Derneği 2007 yılında korumadan ayrılan bir grup idealist genç tarafından kurulmuştur. Dernek, koruma altında yetişen çocuk ve gençlerin hayatlarına yenilikçi çözümler getirmek amacıyla çalışmalar gerçekleştirmektedir. Hayat Sende tarafından özellikle toplum ve medya nezdinde koruma altındaki çocuklara ilişkin olumsuz söylemlerle mücadele edilerek, sosyal dışlanmalarının önlenmesi ve aktif sosyal içerme çalışmalarının gerçekleştirilmesidir.

Kampanya Sözcüsü Hasan Oğuzhan AYTAÇ Hakkında:

1994 Ankara doğumlu Aytaç, Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Yönetim Bilişim Sistemleri bölümünde okuyor. Üç senedir sivil toplum kuruluşlarında görev alan yapan Aytaç, koruma altındaki çocuk ve gençlerin sesi olmak için Hayat Sende Derneği’nde yönetici olarak görev almakta. Gençlik çalışmalarını dezavantajlı gruplara yaygınlaştırmayı kendine misyon edinen Aytaç, Toplum Gönüllüleri Vakfı’nda da Saha Departmanında çalışıyor.